ในยุคที่มิจฉาชีพและทุนเทาพยายามแฝงตัวเข้ามาทำธุรกรรมผิดกฎหมายผ่านนิติบุคคล กรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) จึงได้ออก “ยาแรง” ผ่านมาตรการเข้มงวด 4 คำสั่ง และ 2 ประกาศ เพื่อสกัดกั้นการใช้ชื่อคนไทยเป็นนอมินี และการเปิดบริษัทเพื่อทำเป็น “บัญชีม้านิติบุคคล” โดยมี 5 มาตรการหลักที่ผู้ประกอบการควรรู้ ดังนี้
1. คัดกรองผู้ถือหุ้นผ่านบัญชีที่มีความเสี่ยง
บุคคลที่มีรายชื่ออยู่ในบัญชีผู้มีความเสี่ยงสูงด้านการฟอกเงิน ของ ปปง. หากต้องการจดทะเบียนนิติบุคคล นายทะเบียนจะกำหนดให้ “หากมีกรรมการ ผู้ถือหุ้น หุ้นส่วน เป็นบุคคลในบัญชีม้า” บุคคลนั้นจะต้องมาแสดงตนต่อหน้าเจ้าหน้าที่ (นายทะเบียน) เท่านั้น พร้อมยื่นเอกสารหลักฐานการเงิน (Bank Statement) ย้อนหลัง 3 เดือน และแสดงหลักฐานสถานที่ตั้งสำนักงาน เพื่อพิสูจน์ความบริสุทธิ์ใจในการทำธุรกิจ
2. ตรวจสอบกลุ่มผู้ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ
เพื่อป้องกันการจ้างกลุ่มผู้มีรายได้น้อย (ผู้มีบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ) มาเป็นนอมินีหรือเปิดบัญชีม้าจึงมีคำสั่ง “หากกรรมการ ผู้ถือหุ้น หุ้นส่วน เป็นผู้มีรายชื่อในฐานข้อมูลบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ ต้องเดินทางมา แสดงตัวตนต่อเจ้าหน้าที่ พร้อมแสดง Statement ย้อนหลัง 3 เดือน เพื่อยืนยันว่ามีแหล่งเงินทุนสัมพันธ์กับการถือหุ้นจริง
3. คุมเข้มบริษัทที่มีต่างด้าวร่วมลงทุน (แม้ถือหุ้นน้อยกว่า 50%)
มาตรการนี้มุ่งเป้าไปที่การป้องกัน “นอมินี” โดยตรง หากบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนมีผู้ถือหุ้นต่างชาติ (ไม่ว่าจะกี่ % ก็ตาม) หรือมีกรรมการต่างชาติที่มีอำนาจลงนามผูกพันบริษัท ผู้ถือหุ้นคนไทยทุกคน ในบริษัทนั้นต้องยื่นหลักฐานแสดงที่มาของเงินทุน (Bank Statement) ย้อนหลัง 3 เดือน เพื่อยืนยันว่าเป็นผู้ลงทุนตัวจริง ไม่ใช่การรับจ้างถือหุ้นแทนคนต่างชาติ
4. ตรวจสอบที่ตั้งสำนักงานซ้ำซ้อน
ป้องกันการใช้ “ที่อยู่ผี” หรือการจดทะเบียนแต่ไม่มีการประกอบกิจการจริง โดยหากพบว่าที่ตั้งหนึ่งมีการจดทะเบียนซ้ำกันหลายบริษัท (เกิน 5 บริษัท) นายทะเบียนจะขอตรวจสอบอย่างเข้มงวด ต้องมีการส่งหนังสือยินยอมของผู้มีสิทธืให้ใช้สถานที่ และต้องแนบเอกสารแสดงสิทธิ เช่น สำเนาโฉนด หรือสัญญาเช่าที่ชัดเจน
5. ยกระดับการรับรองลายมือชื่อและการยืนยันตัวตน
ทางกรมพัฒนาธุรกิจการค้า ได้ประกาศออกมา 2 ประกาศด้วยกัน โดยกำหนดบุคคลที่ผู้ขอจดทะเบียน จะลงลายมือชื่อต่อหน้า เช่น ผู้ทำบัญชี ผู้สอบบัญชี สมาชิกเนติบัณฑิตยสภา (ทนายความ) และประกาศบุคคลที่จะเป็นผู้รับรอง การลงลายมือชื่อต่อหน้าของกรรมการและหุ้นส่วนได้ ต้องลงทะเบียน
ข้อควรระวังสำหรับผู้ประกอบการ > นอกจากการจดทะเบียนใหม่แล้ว ปัจจุบันมิจฉาชีพเริ่มใช้วิธีซื้อนิติบุคคลที่จดทะเบียนไว้เดิม เพื่อนำไปทำบัญชีม้าแทน เจ้าของธุรกิจที่ไม่ประสงค์จะทำกิจการต่อควรจดทะเบียนเลิกบริษัทให้ถูกต้อง ไม่ควรขายชื่อบริษัทให้ใครเด็ดขาด เพราะอาจมีความผิดพ่วงไปด้วย
