ในยุคที่อาชญากรรมทางเศรษฐกิจและการใช้ "ตัวแทนอำพราง" หรือ นอมินี (Nominee) รวมถึงการใช้ "บัญชีม้า" ในรูปแบบนิติบุคคลสร้างความเสียหายต่อระบบเศรษฐกิจไทยอย่างมหาศาล ล่าสุด กรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) ได้ออกประกาศและคำสั่งใหม่รวม 5 ฉบับ เพื่อยกระดับความเข้มงวดในการตรวจสอบการจดทะเบียนนิติบุคคล

การเปลี่ยนแปลงครั้งนี้ถือเป็นก้าวสำคัญที่จะช่วยคัดกรองบุคคลที่จะเข้ามาประกอบธุรกิจให้มีความโปร่งใส ตรวจสอบได้ และลดช่องว่างไม่ให้มิจฉาชีพใช้ช่องทางกฎหมายในการทำผิด

สรุป 5 มาตรการใหม่ : 4 คำสั่ง และ 2 ประกาศสำคัญ

กรมฯ ได้แบ่งเกณฑ์การตรวจสอบออกเป็นกลุ่มเสี่ยงต่าง ๆ เพื่อให้การจดทะเบียน "สะดวก รวดเร็ว แต่ปลอดภัย" ดังนี้

 4 คำสั่งเชิงรุก : ตรวจสอบเข้มกลุ่มเสี่ยง

กรณีพบบุคคลใน "บัญชีม้า" : หากตรวจพบว่ากรรมการ ผู้ถือหุ้น หรือหุ้นส่วน เป็นบุคคลที่มีชื่ออยู่ในบัญชีม้าตามที่หน่วยงานความมั่นคงแจ้งมา บุคคลนั้นต้องมาแสดงตัวต่อหน้านายทะเบียน พร้อมยื่น Bank Statement ย้อนหลัง 3 เดือน และหลักฐานที่ตั้งสำนักงาน

กรณีใช้ผู้มีรายได้น้อย (บัตรสวัสดิการแห่งรัฐ) : หากมีการนำชื่อผู้ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐมาเป็นกรรมการหรือหุ้นส่วน บุคคลนั้นต้องมาแสดงตัวต่อหน้านายทะเบียนด้วยตนเอง พร้อมแสดง Bank Statement ย้อนหลัง 3 เดือน เพื่อยืนยันแหล่งที่มาของเงินทุน

กรณีมีต่างชาติร่วมลงทุน (กลุ่มเสี่ยงนอมินี) : หากเป็นการจดทะเบียนจัดตั้งบริษัทที่มีต่างชาติถือหุ้นไม่ถึง 50% หรือมีต่างชาติเป็นกรรมการผู้มีอำนาจ ผู้ถือหุ้นคนไทยทุกคน "ต้อง" ส่ง Bank Statement ย้อนหลัง 3 เดือน เพื่อพิสูจน์ความสามารถทางการเงิน

กรณีใช้ที่ตั้งซ้ำซ้อน : หากมีการใช้ที่ตั้งสำนักงานเดียวกันซ้ำกันหลายนิติบุคคล ต้องจัดส่งหนังสือยินยอมจากผู้มีสิทธิให้ใช้สถานที่พร้อมหลักฐานแสดงสิทธิ เพื่อป้องกันการจัดตั้งบริษัทร้างหรือบริษัทที่ไม่มีตัวตนอยู่จริง

2 ประกาศสำคัญ : ยกระดับการยืนยันตัวตน

กำหนดบุคคลที่ผู้ขอจดทะเบียนต้องลงลายมือชื่อต่อหน้า : เพิ่มความเข้มงวดในการตรวจสอบลายมือชื่อ โดยต้องกระทำต่อหน้าผู้ประกอบวิชาชีพที่เชื่อถือได้ เช่น ผู้ทำบัญชี, ผู้สอบบัญชี (CPA), หรือสมาชิกเนติบัณฑิตยสภา (ทนายความ) เป็นต้น

ระบบตรวจสอบผู้รับรองลายมือชื่อ : บุคคลที่จะทำหน้าที่เป็นผู้รับรองการลงลายมือชื่อของกรรมการและหุ้นส่วน จะต้องทำการลงทะเบียนพิสูจน์และยืนยันตัวตนผ่านระบบของกรมฯ ก่อน เพื่อป้องกันการแอบอ้าง

ทำไมผู้ประกอบการต้องเตรียมตัว?

มาตรการเหล่านี้อาจดูเหมือนเป็นการเพิ่มขั้นตอน แต่ในระยะยาวจะเป็นผลดีต่อผู้ประกอบการที่ทำธุรกิจอย่างสุจริต เพราะจะช่วยสร้างความเชื่อมั่นให้กับคู่ค้าทั้งในและต่างประเทศว่า นิติบุคคลไทยมีความโปร่งใสและไม่มีนอมินีแฝงตัวอยู่

ARAC แนะนำ สำหรับท่านที่วางแผนจะจดทะเบียนบริษัทใหม่หรือเปลี่ยนแปลงโครงสร้างผู้ถือหุ้นในปี 2569 ควรเตรียมเอกสารหลักฐานทางการเงิน (Bank Statement) และตรวจสอบสถานะของผู้ร่วมลงทุนให้ถี่ถ้วน เพื่อให้การจดทะเบียนเป็นไปอย่างราบรื่น

หากคุณมีข้อสงสัยเกี่ยวกับการจดทะเบียนนิติบุคคล หรือต้องการที่ปรึกษาด้านบัญชีและกฎหมายธุรกิจ สามารถติดต่อสอบถามทีมงาน ARAC ได้ทุกช่องทาง